Anadolunun bağrından, Erzurumun sarp dağlarından çıkarılan ve "Siyah İnci" olarak adlandırılan Oltu Taşı, sadece bir tesbih malzemesi değil, aynı zamanda Türk el sanatlarının dünyadaki en önemli temsilcilerinden biridir. Yüzyıllardır sabırla işlenen, kullanıldıkça parlayan ve sahibine pozitif enerji veren bu yarı değerli taş, jeolojik olarak bir linyit türü olsa da, özellikleri bakımından eşsiz bir yere sahiptir.

Oltu Taşı Nedir? Nasıl Oluşur?

Oltu taşı, bilimsel adıyla bir "karbon bileşeni"dir. Toprağın yüzlerce metre altından, çok dar tüneller kazılarak, beden gücüyle ve büyük zorluklarla çıkarılır. Madenden ilk çıkarıldığında yumuşak olan bu taş, hava ile temas ettiğinde sertleşmeye başlar. Bu özelliği sayesinde ustalar onu kolayca işleyebilir, ancak işlendikten sonra taş adeta mermer sertliğine ulaşır.

Erzurumun Oltu ilçesine özgü olan bu taş, genellikle siyah renktedir ancak nadiren koyu kahverengi tonlarına da rastlanır. En büyük özelliği ise statik elektriği çekmesidir. Bu yüzden halk arasında "stres taşı" olarak da bilinir.

Oltu Taşının Bilinen Faydaları

• Negatif Enerjiyi Temizler: Oltu taşı sürtünme ile elektriklenir. Bu özelliği sayesinde vücuttaki statik elektriği boşaltır, stresi azaltır ve kişiye sakinlik verir. Günün yorgunluğunu atmak için birebirdir.
• Sabır ve Disiplin: Sert yapısı ve tok çekimi, kişiye sabırlı olmayı aşılar.
• Kullanıldıkça Parlar: Oltu taşının en sevilen özelliği, çektikçe cilalanmasıdır. Eski Oltu tesbihler, cam gibi parlar ve manevi değeri çok yüksektir.

Gerçek Oltu Taşı ile Sahte (Rus Taşı) Arasındaki Farklar

Piyasada "Gürcü Oltusu" veya "Rus Taşı" olarak bilinen, Oltu taşına çok benzeyen ancak kalitesiz bir kömür türü ne yazık ki sıkça satılmaktadır. Gerçek Erzurum Oltu taşını anlamak için şu yöntemleri kullanabilirsiniz:

1. Sürtünme ve Elektriklenme Testi

Oltu tesbihinizi avucunuzda veya bir kumaşa hızlıca sürterek ısıtın. Sonra küçük kağıt parçalarına yaklaştırın. Eğer taş kağıtları mıknatıs gibi çekiyorsa o gerçek Oltu'dur. Rus taşları veya plastikler bu çekim gücünü yaratmaz.

2. Buhar ve Nem Testi

Gerçek Oltu taşına nefesinizle "hıh" diyerek buhar verdiğinizde, üzerindeki nemi saniyeler içinde emer ve kurur. Çünkü doğal ve gözenekli bir yapısı vardır. Sahte taşlarda ise buhar yüzeyde su damlacığı gibi kalır, geç kurur.

3. Ağırlık ve Ses

Oltu taşı, göründüğünden daha "tok" bir ağırlığa sahiptir. Plastik taklitler çok hafif kalır. Ayrıca habbeleri birbirine vurduğunuzda kendine has, tok bir taş sesi çıkarır.

4. Kazıma Testi (Dikkatli Yapılmalı)

Taşın görünmeyen bir yerini (örneğin imame altını) bir iğne ucuyla çok hafif kazıdığınızda kahverengi bir toz çıkıyorsa o Oltu taşıdır. Eğer siyah toz çıkıyorsa o Rus taşıdır veya kömürdür.

İşleme Sanatları: Gümüş ve Altın Çakma

Oltu taşı, üzerine gümüş veya altın tel işlenmesine (kakma sanatı) en uygun taşlardan biridir. "Gümüş Çakmalı Oltu" modelleri, siyahın üzerindeki o parlak motiflerle tam bir sanat eseridir. Bülbül tükürüğü, karpuz dilim, arpa kesim gibi modeller, ustaların maharetine göre şekillenir.

Bir Oltu taşı tesbih almak, sadece bir aksesuar almak değil; Erzurum'un yer altı emekçilerinin alın terini ve yüzyıllık bir kültürü avuçlarınızda taşımaktır.