Kehribarın Gizemli Dünyasına Yolculuk
Tesbih kültürü denildiğinde akla gelen ilk malzeme şüphesiz kehribardır. Yüzyıllardır hem süs eşyası hem de şifa kaynağı olarak kullanılan kehribar, aslında bir taş değil, milyonlarca yıl öncesinden günümüze ulaşan fosilleşmiş reçinedir. "Tesbih Uzmanı" olarak bu yazımızda, kehribar tesbihler hakkında bilmeniz gereken her şeyi, en ince detayına kadar derledik. Kehribar neden bu kadar değerlidir? Çeşitleri nelerdir ve en önemlisi elinizdeki tesbihin gerçek olup olmadığını nasıl anlarsınız?
1. Kehribar Çeşitleri ve Farkları
Kehribar tesbihler piyasada genellikle dört ana kategori altında toplanır. Her birinin oluşum süreci, değeri ve hitap ettiği kitle farklıdır.
A) Damla Kehribar (Doğal Kehribar)
Tesbih dünyasının zirvesidir. Baltık denizi kıyılarından veya Dominik gibi bölgelerden çıkarılan, çam ağaçlarının reçinesinin toprak altında milyonlarca yıl kalarak fosilleşmesiyle oluşur. İçerisinde bazen böcek veya bitki fosilleri bulunabilir. Özellikleri:
- Vücut ısısıyla temas ettiğinde hafif bir çam kokusu yayar.
- İçerdiği süksinik asit sayesinde doğal bir ağrı kesici ve stres alıcıdır.
- Çok yumuşak bir çekimi vardır, elde yağ gibi kayar.
- Doğal olduğu için her habbe birbirinin aynısı olmayabilir, bu bir kusur değil doğallık işaretidir.
B) Sıkma Kehribar
Halk arasında en çok yanlış bilinen türdür. Sıkma kehribar, kehribar tozlarının sıkıştırılması DEĞİLDİR. Bu malzeme, özel bir fenol ve formaldehit formülü ile laboratuvar ortamında üretilen, zamanla renk değiştirme özelliğine sahip çok değerli bir malzemedir. Osmanlı zamanında "Bakalit" veya "Katalin" olarak bilinen malzemelerin günümüzdeki versiyonudur. Neden Tercih Edilir?
- Zamanla renk alır (Örn: Sarıdan vişneye, turuncudan kahverengiye döner).
- Çekimi çok keyiflidir, tok bir sesi vardır.
- Usta işçiliğine çok uygundur, harika cilalanır.
C) Ateş Kehribar
Sıkma kehribar ile aynı familyadan gelir ancak yapısı şeffaftır (saydamdır). Işığa tutulduğunda arkasını görebilirsiniz. Adını, ışık vurduğunda içindeki o "ateş" gibi parlamadan alır. Genellikle kırmızı, turuncu ve sarı tonlarında üretilir ancak mavi ve yeşil gibi modern renkleri de mevcuttur. Tıpkı sıkma gibi zamanla koyulaşır ve değerlenir.
D) Zar Kehribar
Ateş kehribarın çok daha özel bir versiyonudur. Zar inceliğinde ve şeffaflığında dökülür. O kadar hassas bir malzemedir ki işlenmesi büyük ustalık gerektirir. Elde şıngır şıngır bir ses verir ve koleksiyonerlerin en sevdiği türlerden biridir.
2. Gerçek Kehribar Nasıl Anlaşılır? (Evde Yapılabilecek Testler)
Piyasada ne yazık ki çok fazla plastik imitasyon ürün bulunmaktadır. İşte gerçek Damla Kehribarı anlamanın yolları:
Tuzlu Su Testi
Bir bardak suya 7-8 kaşık tuz atıp karıştırın. Damla kehribar tesbihinizi içine bırakın. Eğer tesbih suyun yüzeyinde kalıyorsa %90 ihtimalle gerçektir. Plastik ve cam taklitler dibe batar. (Not: Bu test sadece Damla Kehribar için geçerlidir, Sıkma ve Ateş kehribarlar yoğunlukları sebebiyle batabilir).
Koku Testi
Bir iğnenin ucunu ısıtıp tesbihin (mümkünse ip deliğinin içine) çok hafifçe değdirin. Eğer etrafa buram buram çam reçinesi kokusu yayılıyorsa o damla kehribardır. Plastik kokusu alıyorsanız ürün sahtedir.
Aseton Testi
Tesbihin görünmeyen bir yerine bir damla aseton damlatın. Eğer yüzey yapış yapış oluyor veya eriyorsa o ürün plastiktir. Gerçek damla kehribar asetondan etkilenmez.
3. Kehribarın Sağlığa Faydaları
Kehribar sadece bir aksesuar değildir. Özellikle Damla Kehribar, "Süksinik Asit" (Amber Asidi) içerir. Bu asit, ten ısısıyla birlikte çok az miktarda deriden emilir.
- Bebeklerde Diş Çıkarma: Bebeklerin diş çıkarma döneminde salyayı azaltır ve ağrıyı hafifletir (Kolye olarak kullanıldığında).
- Guatr ve Tiroid: Boğaz bölgesine yakın takıldığında tiroid bezlerini dengelediğine inanılır.
- Stres ve Anksiyete: Kehribarın yaydığı negatif iyonlar, günümüzün en büyük hastalığı olan stresi azaltmaya yardımcı olur.
Sonuç: Doğru Seçimi Yapmak
İster koleksiyonluk bir parça arıyor olun, ister günlük çekeceğiniz bir stres atma aracı; kehribar dünyasında herkese göre bir yer var. Sıkma ve Ateş kehribarlar renk değişimi ve sağlamlık arayanlar için; Damla kehribarlar ise doğallık ve şifa arayanlar için en doğru tercihtir. Tesbih Uzmanı olarak tavsiyemiz, bütçeniz ne olursa olsun, mutlaka güvenilir ve sertifikalı satıcılardan alışveriş yapmanızdır.