Tesbih Bir Yatırımdır, Bakım İster
Bir tesbih sever için tesbihi sadece bir nesne değil, bir yol arkadaşıdır. Nasıl ki bir arabanın veya saatin bakıma ihtiyacı varsa, tesbihlerin de uzun ömürlü olması ve görsel güzelliğini koruması için düzenli bakıma ihtiyacı vardır. Özellikle "Kuka" veya "Gümüş" gibi malzemeler, bakım yapıldıkça güzelleşir. Yanlış temizleme yöntemleri ise binlerce liralık koleksiyon parçalarını çöp edebilir.
1. Kuka Tesbih Nasıl Karartılır ve Parlatılır?
Kuka, tesbih dünyasının en dayanıklı ve "baktıkça güzelleşen" malzemesidir. Kuka tesbihin raconu, onun koyu kahve, hatta siyaha yakın bir renk almasıdır.
Ceviz Yağı Mucizesi
Kuka tesbihinizi hızlı karartmak ve parlatmak için en doğal yöntem ceviz yağıdır. Ceviz içini bir tülbente koyup ezin, çıkan yağı ellerinize sürün ve tesbihinizi çekin. Ceviz yağı kukanın gözeneklerine işleyerek hem rengini koyulaştırır hem de muazzam bir parlaklık verir. Bunu haftada bir yapabilirsiniz.
Dikkat: Asla vernik veya kimyasal parlatıcı sürmeyin. Bu, kukanın nefes almasını engeller ve doğal dokusunu bozar.
2. Kehribar Tesbihlerin Temizliği
Kehribar (özellikle Damla), hassas bir malzemedir. Kimyasallara karşı çok duyarlıdır.
- Uzak Durulması Gerekenler: Parfüm, deodorant, saç spreyi, alkol ve deterjanlar. Bu maddeler damla kehribarın yüzeyini matlaştırır ve eritir.
- Doğru Temizlik: Ilık su ve çok yumuşak bir bez (gözlük bezi gibi) kullanın. Tesbihinizi hafif nemli bezle silin ve hemen kurulayın. Eğer sıkma veya ateş kehribarınız çok matlaştıysa, "polisaj" denilen profesyonel cilalama işlemi için bir ustaya göndermeniz en doğrusudur. Evde diş macunu ile parlatma yöntemi sıkça önerilse de, macunun içindeki partiküller tesbihi çizebileceği için önermiyoruz.
3. Gümüş Püskül ve Aksamların Bakımı
Gümüş, doğası gereği oksitlenen (kararan) bir madendir. Tesbihinizin imamesindeki veya püskülündeki gümüşlerin kararması normaldir.
- Silgi Yöntemi: Gümüş zincir veya püskülü, beyaz bir silgi ile nazikçe silerek parlatabilirsiniz.
- Karbonatlı Su: Püskülü (tesbihe değdirmeden) karbonatlı suya batırıp yumuşak bir fırça ile fırçalayabilirsiniz.
- Sigara Külü (Geleneksel Yöntem): Eski ustalar, sigara külünü pamuklu bir bezle gümüşe sürterek parlatır. Kül, mikron düzeyinde aşındırıcı olduğu için gümüşü ayna gibi yapar.
4. Tesbih İpi Değişimi ve Önemi
Tesbihin en zayıf halkası ipidir. Kopan bir tesbihin habbelerinin yere saçılıp kırılması, bir koleksiyonerin en büyük kabusudur.
Ne Zaman Değişmeli? İmame ile ilk habbe arasındaki ipte tiftiklenme (pamuklanma) gördüğünüz an, o ipin değişme vakti gelmiştir. Genellikle "paraşüt ipi" veya "mumlanmış floş ip" kullanılır. Standart tesbih ipleri zamanla çürüyebilir. Özellikle taş tesbihlerde (Akik, Oltu vb.) taşın delik kenarları keskin olabileceğinden ip daha çabuk kopar. Bu tür tesbihleri düzenli kontrol etmelisiniz.
5. Saklama Koşulları
Tesbihlerinizi nerede sakladığınız en az bakımı kadar önemlidir.
- Güneş Işığı: Damla kehribarlar uzun süre direkt güneş ışığına maruz kalırsa çatlayabilir veya rengi bozulabilir.
- Nem ve Rutubet: Ahşap grubu (Pelesenk, Öd ağacı vb.) tesbihler aşırı nemde şişebilir, aşırı kuruda çatlayabilir. Oda sıcaklığı idealdir.
- Sürtünme: Tesbihlerinizi bir kutuya üst üste atmayın. Habbeler birbirine veya metal püsküllere sürterek çizilebilir. Bölmeli tesbih kutuları veya kadife keseler kullanın.